Czesi to światowi mistrzowie w piciu piwa: 140 litrów na osobę rocznie (dane 2024 r.). Piwowarstwo ma tu 1000-letnią historię, a lager typu pilzneńskiego — najpopularniejszy styl piwa świata — narodził się właśnie tutaj w 1842 r.
Historia w skrócie
Pierwsze wzmianki o piwie na terenie Czech pochodzą z 993 r. (Klasztor Břevnovský). Prawdziwa rewolucja nastąpiła 5 października 1842 r. w Pilznie, gdy bawarski warzelnik Josef Groll zaprezentował złocisty, klarowany lager dolnej fermentacji — Pilsner Urquell. Był to pierwszy JASNY piwo w Europie (wcześniej wszystkie były ciemne).
Wielka trójka — piwa których musisz spróbować
1. Pilsner Urquell (Plzeň)
Oryginał od 1842 r., 4,4% alkoholu, chmiel Saaz. Warzone tylko w Plzniu z lokalnej miękkiej wody. Wycieczka po browarze (300 Kč, 90 min) obejmuje historyczne piwnice, gdzie można spróbować niepasteryzowanego piwa prosto z drewnianej beczki — smak nieporównywalny z butelkowanym.
2. Budweiser Budvar (České Budějovice)
Warzony od 1895 r. Bardziej słodkawy od Pilsnera, głębszy słód. UWAGA: istnieje spór z amerykańskim Budweiserem (Anheuser-Busch) — na terenie UE ma prawo do nazwy „Budweiser” tylko czeski Budvar. Wycieczka po browarze 200 Kč.
3. Staropramen (Praga)
Praski klasyk od 1869 r., 5%. Nowoczesne warzelnie w Smíchovie. Najbardziej ekskluzywna wersja: Staropramen Nefiltrovaný — zmętniałe, świeże.
Historyczne minibrowary Pragi
U Fleků (od 1499 r.)
Najstarszy działający minibrowar Europy Środkowej. Warzą TYLKO jedno piwo: Flekovský tmavý ležák 13° — ciemne, prawie czekoladowe, 5,5%. Duża sala z akordeonem. Cena 65 Kč/0,4 l. Turystyczne, ale legenda.
Novoměstský pivovar
Restauracja-browar w centrum, warzą Novoměstské pivo (jasne i ciemne). Menu z tradycyjnymi daniami. 55–70 Kč/0,5 l.
Klášterní Pivovar Strahov
Browar w klasztorze premonstratensów (od 1400 r., wznowiony 2000). Piwo pszeniczne Sv. Norbert Weissbier — jedyne w Pradze o niemieckim charakterze.
Piwna kultura — jak zamawiać jak Czech
- „Jedno pivo prosím” = 0,5 l lagera (domyślnie)
- „Malý pivo” = 0,3 l (rzadko zamawiane, jest „damskim” piwem)
- „Řezaný” = mieszanka jasnego i ciemnego, gradientowy wygląd
- „Nefiltrované/kvasnicové” = niefiltrowane, zmętniałe, więcej witamin
- Nie pukaj kubkiem PIERWSZĄ RUNDĄ w blat — to jest tylko przy „Na zdraví!”
Ciekawostki
- Prohibicja piwna: w 2012 r. Czechy ogłosiły alkoholową prohibicję na 20 dni (skażony rum), piwa dotyczyło tylko krótko — była to katastrofa narodowa
- Piwa smakowe: „Kozel Řezaný”, „Radegast Ryze Hořká” (mocno chmielone)
- Sezonowe: „Velikonoční speciál” (Wielkanoc), „Vánoční speciál” (Boże Narodzenie 15–17°)
- Piwo bezalkoholowe: „Birell” (Radegast), „Pilsner Urquell Nealko” — bardzo dobre
Wycieczki piwne
Plzeň (1 dzień): pociąg z Pragi 90 min, 190 Kč. Zwiedzanie browaru + obiad w Na Spilce.
České Budějovice (1 dzień): Budvar + spacer po średniowiecznym rynku (największy prostokątny rynek Europy).
Ostrawa (2 dni): Radegast browar w Nošovicach + industrialny Dolní Vítkovice.